Turystyka – Zabytki Kościół w Barcinku

Kościół św. Michała Archanioła w Barcinku

Kościół św. Michała Archanioła w Barcinku – sześć wieków historii zapisanych w kamieniu

W sercu Barcinka, pośród wiejskiego krajobrazu i otoczenia dawnego cmentarza, stoi kościół filialny pw. św. Michała Archanioła – późnogotycka świątynia, od ponad sześciu stuleci wpisana w historię tej miejscowości.  To wyjątkowa świątynia o średniowiecznym rodowodzie, której historia sięga co najmniej 1400 roku, kiedy po raz pierwszy pojawiła się w źródłach historycznych. Wszystko wskazuje jednak na to, że sam obiekt może być jeszcze starszy i powstał już pod koniec XIV wieku. To miejsce niezwykłe nie tylko ze względu na swój wiek, ale także unikalną architekturę, która wyróżnia kościół spośród wielu dolnośląskich świątyń.

Historia zapisana w murach

Pierwotnie kościół był niewielką późnogotycką budowlą składającą się z nawy, prostokątnego prezbiterium oraz zakrystii. Na przełomie XVI i XVII wieku świątynia została znacząco rozbudowana – dobudowano nowe prezbiterium, drugą zakrystię oraz kaplicę południową z lożą kolatorską, przeznaczoną dla dawnych właścicieli majątku. Przez pewien okres swojej historii, podobnie jak wiele świątyń regionu, kościół służył wspólnocie ewangelickiej. To właśnie z tego czasu pochodzi część cennych elementów wyposażenia i epitafiów, które zachowały się do dziś.W kolejnych wiekach świątynia powróciła do wspólnoty katolickiej i do dziś pełni funkcję kościoła filialnego.

Architektura, która przyciąga uwagę

Kościół św. Michała Archanioła wyróżnia się nietypową, malowniczą bryłą będącą efektem kolejnych przebudów. Obiekt jest orientowany, późnogotycko-renesansowy, o nieregularnym układzie wynikającym z historycznej rozbudowy. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów świątyni jest brak klasycznej, wolnostojącej wieży. Zastępuje ją drewniana, ośmioboczna sygnaturka osadzona nad nawą, która nadaje kościołowi wyjątkowy, niemal średniowieczny charakter. Dawniej znajdował się na niej zegar – dziś jego tarcze są już niemal nieczytelne, ale nadal pozostają ciekawym świadectwem przeszłości. Wnętrze kryje wiele interesujących rozwiązań architektonicznych. Nawa ma charakter salowy i przykryta jest stropem wspartym na centralnym słupie – rozwiązanie spotykane stosunkowo rzadko. Zachowały się także drewniane empory, które nadają wnętrzu wyjątkowy klimat. Starsza część prezbiterium przykryta jest sklepieniem krzyżowo-żebrowym, natomiast nowsza – sklepieniem krzyżowym, co doskonale pokazuje rozwój architektoniczny obiektu na przestrzeni wieków.

Cenne wyposażenie i zabytki wewnątrz świątyni

Kościół w Barcinku zachował niezwykle wartościwe wyposażenie, które czyni go jednym z ciekawszych zabytków sakralnych regionu.

Na szczególną uwagę zasługują:

  • barokowy ołtarz główny z 1727 roku,
  • manierystyczna, polichromowana ambona z początku XVII wieku, ozdobiona figurami ewangelistów,
  • polichromowane stalle z 1683 roku,
  • kamienna późnogotycka chrzcielnica z końca XVI wieku,
  • renesansowe portale, będące cennym detalem architektonicznym.

Prawdziwym skarbem świątyni jest także zespół kamiennych epitafiów i płyt nagrobnych z XVI–XVIII wieku. Wśród nich szczególnie wyróżniają się epitafia Hansa von Zedlitza oraz jego żony Urszuli z rodu Falkenhainów – jedne z najstarszych zachowanych pamiątek tego typu w regionie. Świątynię otacza dawny cmentarz, który do dziś pozostaje miejscem pochówku. Zachowały się tam historyczne nagrobki oraz pomnik poświęcony ofiarom I wojny światowej, co dodatkowo podkreśla historyczny charakter tego miejsca.

To przestrzeń, w której historia lokalnej społeczności jest nadal bardzo wyraźnie obecna.