Unia Europejska
Turystyka – Zabytki Kościół w Kromnowie
Kościół pw. Św. Jerzego w Kromnowie
Kościół pw. św. Jerzego w Kromnowie – drewniany unikat Sudetów Zachodnich
Kościół pw. św. Jerzego w Kromnowie to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Gminy Stara Kamienica oraz wyjątkowy przykład drewnianej architektury sakralnej Sudetów Zachodnich. Historia tego miejsca sięga głębokiego średniowiecza – wieś Kromnów po raz pierwszy wzmiankowano już w 1303 roku pod nazwą „Crumnow”, a pierwsza świątynia istniała tu najprawdopodobniej już w XV wieku jako murowany kościół. W 1552 roku obiekt został przejęty przez ewangelików, natomiast w okresie kontrreformacji, około 1654 roku, powrócił do wspólnoty katolickiej. W 1789 roku świątynia została wyremontowana z fundacji hrabiego von Schaffgotscha, a w 1833 roku utraciła status kościoła parafialnego na rzecz nowo utworzonej parafii w Kopańcu. Na przełomie XIX i XX wieku dawny kościół spłonął, a na jego miejscu wzniesiono obecną drewnianą świątynię o konstrukcji zrębowej, prawdopodobnie około 1930 roku. Dziś kościół pw. św. Jerzego uznawany jest za unikat w skali regionu i jedno z najbardziej rozpoznawalnych świadectw historycznego dziedzictwa Gminy Stara Kamienica.
Położenie i architektura
Kościół pw. św. Jerzego w Kromnowie położony jest na zboczu w centrum Kromnowa. Świątynia znajduje się na rozległej parceli otoczonej kamiennym murem, z wejściem od strony północnej. Po południowej stronie zachował się cmentarz, stanowiący integralną część historycznego założenia. Malownicze położenie na lekkim wzniesieniu sprawia, że kościół harmonijnie wpisuje się w krajobraz Kromnowa i jest jednym z jego najbardziej charakterystycznych elementów.
Pod względem architektonicznym jest to wyjątkowy przykład drewnianej architektury sakralnej Sudetów Zachodnich. Świątynia ma prostą, zwartą bryłę o konstrukcji zrębowej, posadowioną na kamiennej podmurówce. Główny korpus na planie prostokąta uzupełniają kruchta od strony zachodniej oraz zakrystia od wschodu, a część prezbiterialna zakończona jest trójboczną absydą. Obiekt wykonano z drewnianych bali łączonych tradycyjnymi technikami ciesielskimi, co świadczy o wysokim kunszcie dawnych rzemieślników. Charakterystycznym elementem jest dach kryty gontem z szerokim okapem wspartym na słupach, osłaniającym wejście główne. Nad częścią prezbiterialną wznosi się smukła ażurowa sygnaturka zwieńczona hełmem i krzyżem, nadająca sylwetce kościoła lekkości i wyrazistości.
Wnętrze zachowuje prostotę typową dla drewnianych świątyń wiejskich – z belkowymi stropami, deskowanymi ścianami i autentycznym charakterem podkreślającym historyczny klimat tego miejsca. To architektura, której siła tkwi nie w przepychu, lecz w harmonii, funkcjonalności i doskonałym wpisaniu w lokalny krajobraz.
