Turystyka – Zabytki Kościół Rybnica

Kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Rybnicy

Kamienne mury, gotyckie sklepienia i smukła wieża sprawiają, że kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Rybnicy należy do najbardziej charakterystycznych zabytków regionu. Wzniesiona na przełomie XIII i XIV wieku świątynia przez stulecia wyznaczała rytm życia mieszkańców, będąc miejscem modlitwy, spotkań oraz ważnych uroczystości religijnych. Zachowana do dziś bryła kościoła stanowi cenny przykład średniowiecznego budownictwa sakralnego i przypomina o bogatych tradycjach osadniczych tej części Kotlina Jeleniogórska.

Z kart historii kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Świątynia została wzniesiona prawdopodobnie w ostatniej ćwierci XIII wieku. Pierwsza zachowana wzmianka źródłowa o kościele pochodzi z 1369 roku. W pierwszej połowie XV wieku prezbiterium otrzymało sklepienie krzyżowo-żebrowe, natomiast na początku XVI wieku rozbudowano kościół o wieżę i zakrystię. Losy świątyni odzwierciedlają burzliwą historię regionu. W okresie reformacji mieszkańcy Rybnicy, podobnie jak większość ludności Kotliny Jeleniogórskiej, przyjęli naukę Marcina Lutra. Prawdopodobnie już w 1526 roku odprawiano tu nabożeństwa ewangelickie. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej i działaniach kontrreformacyjnych kościół został w 1654 roku zwrócony katolikom. Na przestrzeni wieków obiekt był wielokrotnie remontowany i modernizowany. Ważniejsze prace przeprowadzono w XVIII wieku, w 1913 roku (wówczas powstał obecny hełm wieży), a następnie w latach 1963–1970, 1975–1979, 1997, 2012 oraz 2024 r.

Architektura

Kościół reprezentuje wczesnogotycki typ wiejskiej świątyni jednonawowej. Wzniesiony został z kamienia łamanego z dodatkiem cegły. Budowla jest orientowana, co oznacza, że prezbiterium skierowane jest ku wschodowi. Bryła świątyni składa się z:

prostokątnej nawy,
węższego, dwuprzęsłowego prezbiterium,
zakrystii dostawionej od południa,
masywnej, czterokondygnacyjnej wieży zachodniej na planie kwadratu.

Szczególną uwagę zwraca wieża kościelna zwieńczona neobarokowym hełmem. Przez wiele lat konstrukcja ulegała stopniowemu przechyleniu, czego ciekawym efektem jest nierównomierne bicie historycznego dzwonu z 1471 roku. W północnej ścianie nawy zachował się ostrołukowy portal wejściowy, będący jednym z najcenniejszych reliktów gotyckich. W prezbiterium podziwiać można autentyczne sklepienie krzyżowo-żebrowe wsparte na kamiennych służkach.

Cenne wyposażenie wnętrza

Największym skarbem świątyni jest późnobarokowy drewniany ołtarz główny z drugiej połowy XVIII wieku. Jego wyjątkowość polega na unikatowym rozwiązaniu konstrukcyjnym – centralna część ołtarza jest obrotowa. Z jednej strony znajduje się obraz patronki świątyni, św. Katarzyny Aleksandryjskiej, natomiast po obróceniu ukazuje się rzeźba Ukrzyżowanego Chrystusa.

Na wyposażenie kościoła składają się również:

gotyckie kamienne sakramentarium,
XV-wieczna chrzcielnica,
procesyjny krzyż z XVI lub XVII wieku,
barokowe figury świętych wykonane z drewna,
XIX-wieczna ambona,
XVII-wieczne obrazy olejne,
klasycystyczny prospekt organowy.
dwa obrazy pochodzące z nieistniejącego już kościoła ewangelickiego, stanowiące świadectwo wielowyznaniowej historii regionu.