Turystyka – Zabytki Poewangelicki Wojcieszyce

Kościół poewangelicki w Wojcieszycach

Były kościół ewangelicki w Wojcieszycach

W centrum Wojcieszyc, przy dawnej drodze prowadzącej do Szklarskiej Poręby, znajduje się jeden z najcenniejszych zabytków miejscowości – dawny kościół ewangelicki, będący świadectwem wielowiekowej historii mieszkańców tej części Kotliny Jeleniogórskiej.

Świątynia z czasów Fryderyka Wielkiego

Pierwszy ewangelicki dom modlitwy w Wojcieszycach był budowlą drewnianą i został wzniesiony w 1742 roku. Dynamiczny rozwój miejscowej wspólnoty protestanckiej sprawił jednak, że już kilkanaście lat później podjęto decyzję o budowie większego i trwalszego obiektu. Obecny budynek powstał w 1755 roku według projektu królewskiego architekta Michaela Weise, jednego z najbardziej znanych twórców śląskiej architektury protestanckiej XVIII wieku. W 1799 roku świątynię powiększono poprzez przedłużenie jej od strony wschodniej.

Architektura

Kościół reprezentuje charakterystyczny dla śląskich zborów protestanckich nurt architektury późnego baroku o uproszczonych, oszczędnych formach. Budynek założono na planie prostokąta i usytuowano zgodnie z tradycją chrześcijańską – prezbiterium skierowane jest ku wschodowi. Bryła świątyni jest prosta i zwarta. Szczególną uwagę zwraca środkowa część fasady zachodniej, ukształtowana w formie niewielkiego ryzalitu. Elewacje przeprute są wysokimi oknami zamkniętymi półkoliście, ozdobionymi profilowanymi obramieniami. Całość nakrywa charakterystyczny czterospadowy dach mansardowy z lukarną od strony wschodniej.

Pierwotnie wnętrze stanowiła jedna, obszerna przestrzeń przykryta drewnianym sklepieniem kolebkowym o spłaszczonym przekroju. Takie rozwiązanie było typowe dla protestanckich domów modlitwy, w których najważniejszą rolę odgrywało słowo głoszone z ambony oraz dobra widoczność dla zgromadzonych wiernych.

Losy po II wojnie światowej

Po 1945 roku, wraz z niemal całkowitym zanikiem społeczności ewangelickiej na tym terenie oraz zmianami ludnościowymi, które nastąpiły po zakończeniu II wojny światowej, świątynia utraciła swoją pierwotną funkcję religijną. Budynek przez wiele lat wykorzystywano jako magazyn, co doprowadziło do zatarcia części historycznego wyposażenia i wystroju wnętrza. Z biegiem czasu zniknęły elementy związane z dawnym wystrojem sakralnym, a obiekt został dostosowany do potrzeb gospodarczych, niezwiązanych z jego pierwotnym przeznaczeniem. Pomimo tych zmian oraz upływu lat budynek zachował jednak swoją historyczną bryłę, układ przestrzenny oraz najważniejsze cechy architektoniczne charakterystyczne dla XVIII-wiecznych śląskich kościołów protestanckich. 

Miejsce, które opowiada historię

Dawny kościół ewangelicki jest jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Wojcieszyc. Choć od wielu lat nie pełni już funkcji świątyni, jego bryła nadal przypomina o bogatej historii miejscowości i mieszkańcach, którzy przez stulecia tworzyli jej tożsamość.

Spacerując przez wieś, warto zatrzymać się przy tym obiekcie i spojrzeć na niego nie tylko jako na zabytek architektury, ale również jako niemego świadka dawnych wydarzeń. Przetrwał wojny, zmiany granic i przemiany społeczne, zachowując do dziś swój historyczny charakter.

To właśnie takie miejsca sprawiają, że Wojcieszyce są czymś więcej niż tylko malowniczą miejscowością u podnóża Karkonoszy – są miejscem, w którym historia pozostaje żywa i widoczna na każdym kroku.